ارز دیجیتال

سرنوشت صرافی‌های ارز دیجیتال چه می‌شود؟

1399/12/17


با ورود بازار ارز دیجیتال به ایران، حالا اما و اگرهای زیادی به راه افتاده است. به ویژه آنکه برای مدتی بعضا در گوشه و کنار کشور، مزارع استخراج ارز دیجیتال در کشور به راه افتاد و همین مساله در زمان افت جریان برق در کشور و آلودگی هوا بر اثر مصرف مازوت توسط کارخانجات در فضای عمومی جامعه با حساسیت زیادی همراه شد. افزون بر اینکه چنین تصوری ایجاد شد که مجموعه حاکمیت با ورود بازار ارز دیجیتال در کشور مخالفت جدی و صریحی نداشته باشد. به ویژه آنکه در هفته گذشته اولین دستگاه خودپرداز ملی رمزارزها، دستگاه بومی طراحی شده توسط دانشمندان ایرانی رونمایی شد. ولی طولی نکشید که مقامات رسمی اقتصادی کشور مخالفت قاطع خودشان را با فعالیت صرافی‌های ارز دیجیتال اعلام کردند؛ آن هم در شرایطی که برخی از فعالان و کارآفرینان اقتصادی مقدمات بازگشایی ارز دیجیتال را کلید زده بودند و حتی برخی از این صرافی‌ها فعالیت خودشان را شروع کرده بودند. اما اصل ماجرا چیست؟
یکی از شایع‌ترین فرضیه‌ها در باب چرایی مخالفت با فعالیت صرافی‌های ارز دیجیتال اشاره به خروج ارز از کشور دارد و طی چند ماه گذشته مجموعه حاکمیت و دولت نشان دادند که سیاست خودشان را بر ممانعت از خروج ارز از کشور متمرکز کردند ولی این مساله عملا با توجه به فعالیت مستمر صرافی‌های ارزی در کشور و نیز فعالیت پیدا و پنهان برخی مزارع استخراج ارز دیجیتال در تعارض بوده و از این حیث نمی‌توان مخالفت با صرافی‌های ارز دیجیتال متکی بر این اصل تصور کرد.
وگرنه جز این فرضیه و سناریو نمی‌توان گزینه روشن و قاطعی برای مخالفت دولت با فعالیت صرافی‌های ارز دیجیتال در کشور در نظر گرفت؛ همچنانکه بسیاری از رسانه‌ها و تحلیل‌گران داخلی نیز در تفسیر این مخالفت بر این مساله تاکید کردند که اعلام موضع دولت بدون طرح ایرادات و انتقادات و ندادن مجوز به صرافی‌های ارز دیجیتال نه تنها تغییری در فضای کنونی ایجاد کرده بلکه سبب شده تا فعالیت این اصناف به صورت چراغ خاموش و اصطلاحا زیرزمینی ادامه داشته باشد و فضای کنونی بدون هیچ قانون و مقررات روشن و شفافی ادامه پیدا کند و در این وانفسا تکلیف سرمایه سرمایه‌گذاران ارز دیجیتال در ایران مشخص نیست!
پیشتر عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی ایران، در مصاحبه‌ای نه‌چندان شفاف اعلام کرده بود که  به‌زودی برای خرید و فروش بیت کوین چند صرافی معرفی خواهد شد که استخراج‌کنندگان می‌توانند در آنها ارز خود را به فروش برسانند؛ این مساله عملا فرضیه دوم یعنی تلاش دولت برای ساماندهی فعالیت صرافی‌های ارز دیجیتال را قوی‌تر می‌کند.  به ویژه آنکه ناصری بر این مساله صحه گذاشته که «خرید و فروش بیت کوین بین افراد آزاد نمی‌شود و فقط برای فروش ارز حاصل از استخراج بیت کوین و فعالیت‌هایی از این دست چند صرافی معرفی خواهد شد».
نکته دیگری که حکایت از تعارض دولت در مخالفت با صرافی‌های ارز دیجیتال در کشور دارد، این است که کامران سلطانی‌زاده رییس کانون صرافان به صراحت بر ممنوعیت فعالیت صرافی‌ها و خرید و فروش ارزدیجیتال تاکید کرده ولی در عین حال به این مساله نیز اشاره داشته که «طبق مصوبه هیأت دولت ماینرها می‌توانند ارز دیجیتال را ماین کنند اما در چرخه قانونی و هنوز هم برای خریدوفروش ارزهای دیجیتال دستورالعمل ابلاغ نشده است» و این دو گزاره عملا در تعارض یکدیگر برداشت می‌شوند.
بازار ارز دیجیتال امروز بالغ بر 500 هزار نفر طبق آمارهای غیررسمی و رسمی دارای حساب کاربری در صرافی‌های ارز دیجیتال هستند و از این حیث بدیهی خواهد بود که مخالفت همیشگی دولت با فعالیت صرافی‌های ارز دیجیتال را یک گزینه بعید فرض کرد؛ مخصوصا آنکه خود دولت و نهادهای اقتصادی نیز می‌توانند از این حوزه درآمدزایی داشته باشند و با ایجاد یک ساختار و ساماندهی وضعیت، شرایط همواری را برای فعالان این حوزه در کشور فراهم کند. همچنانکه زمانی فعالیت اقتصادی در شبکه‌های اجتماعی مورد استقبال دولت قرار نگرفت ولی رفته رفته این بازار توانست جای خودش را در جامعه پیدا کند و امروز شاهد حجم عظیمی از تبلیغات و سفارش‌های آنلاین در شبکه‌های اجتماعی هستیم.
واقعیت این است که توسل دولت به ایجاد قانون‌گذاری در حوزه ارز دیجیتال نیز می‌تواند از چند منظر قابل دفاع باشد. بردیا احمدینا یکی از کارشناسان این حوزه اعتقاد بر این مساله دارد که حوزه ارزهای دیجیتال نباید بدون قانون رها شود و از این جهت که باید این حوزه قانون‌گذاری شود شکی در آن نیست، اما اینکه این حوزه غیرقانونی شود که از طرف بانک مرکزی هم دنبال این موضوع هستند، به خاطر اینکه توان و دانش فنی‌اش را ندارند، باید بگویم که اتفاق بدی خواهد افتاد.
با این وجود احمدنیا در مخالفت با ممنوعیت معاملات ارزهای دیجیتال از طریق صرافی‌ها در ایران تاکید بر این مساله دارد که «این موضوع می‌تواند باعث فعالیت‌های زیرزمینی شود.» طبق آمارهای غیررسمی حجم بازار ارزهای دیجیتال در ایران بالغ بر 200 میلیون دلار است که اگر فقط 10 درصد از این حجم زیرزمینی شود، یک بی‌نظمی دیگر بر وضعیت کنونی اقتصاد کشور تحمیل خواهد شد. به ویژه آنکه زیرزمینی شدن این پدیده میدان را برای ورود دلالان باز خواهد کرد و همین مساله تبعات بدتری برای شرایط اقتصادی و معیشتی مردم در پی خواهد داشت.
حمید میرمعینی کارشناس اقتصادی نیز در همین خصوص و در گفت‌وگو با ما به این نکته اشاره می‌کند که « هنوز پشت پرده این تصمیمات مشخص نیست و مسئولان دولتی هم به صراحت توضیح ندادند که چرا چنین مواضعی را اتخاذ کردند و بر همین اساس نمی‌توان به صورت قاطعانه درباره آینده صرافی‌های صحبت کرد. لذا نمی‌توان به صورت قطعی ممنوعیت فعالیت صرافی‌های ارز دیجیتال را مستمر و ادامه‌دار دانست ولی در عین حال باید این نکته را در نظر گرفت که این بازار نیازمند یک ساماندهی و قانونمندی است که شاید دولت از این جهت به موضوع ورود کرده باشد».
در پایان باید به این مساله اشاره کرد که در جهانی که فقط حجم معاملات یک ارز دیجیتال مثل بیت کوین مرز میلیارد دلار را رد کرده و برخی کشورهای اروپایی ارز دیجیتال را در زمره ارزهای رایج پذیرفتند، ایران نیز باید در آینده دور یا نزدیک به استقبال این بازار برود تا بتواند شرایط تجاری و اقتصادی خودش را توامان با اقتصاد و تجارت جهانی پیش ببرد. ایجاد اولین دستگاه ATMویژه ارز دیجیتال در کشور نشان‌دهنده آن است که مقامات رسمی ایران نیز به این اهمیت پی بردند ولی این اتفاق با توجه به اینکه امروز ۱۶ هزار دستگاه خودپرداز رمز ارز در جهان در حال خدمت رسانی است، کافی نیست.

نظر خود را با ما به اشتراک بزارید

نام *
ایمیل
متن کامنت *